Ysgol haf ryngwladol yn cyrraedd uchelfannau newydd yn ei hunfed flwyddyn ar bymtheg

Posted July 29th 2026

Dychwelodd yr Ysgol Haf flynyddol mewn Ymchwil i Anhwylderau'r Ymennydd, a gynhelir gan Ganolfan Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig (CNGG) Prifysgol Caerdydd a'r Ganolfan Iechyd Meddwl Genedlaethol, ym mis Gorffennaf eleni am ei hunfed flwyddyn ar bymtheg.

Mae’r ysgol haf yn dod ag ymchwilwyr a chlinigwyr sydd ar ddechrau eu gyrfaoedd ynghyd i archwilio’r datblygiadau diweddaraf mewn niwrowyddoniaeth, seiciatreg a niwroleg.

Ers ei lansio yn 2010, mae’r ysgol haf wedi darparu cyfle unigryw i hyfforddeion o ystod eang o gefndiroedd gwyddonol a chlinigol gael profiad uniongyrchol o ymchwil i anhwylderau’r ymennydd yn un o ganolfannau blaenllaw’r byd ar gyfer geneteg a genomeg niwroseiciatrig.

Wedi’i chynnal dros bedwar diwrnod yn Adeilad Hadyn Ellis Prifysgol Caerdydd, cynigiodd rhaglen 2026 gyflwyniad dwys i gyfranogwyr i feysydd allweddol ymchwil cyfoes i anhwylderau’r ymennydd. Roedd y sesiynau’n ymdrin â dilyniannu trwybwn uchel, amrywiadau nifer copïau mewn anhwylderau niwroddatblygiadol, niwroddelweddu, seiciatreg plant a phobl ifanc, clefyd Huntington, ysgogiad dwfn yr ymennydd, technolegau bôn-gelloedd, ac agweddau cymdeithasol a moesegol ar brofion genetig.

Profodd y cynrychiolwyr gyfleusterau ymchwil o’r radd flaenaf Prifysgol Caerdydd hefyd drwy deithiau labordy tywys ac ymweliadau â chanolfan niwroddelweddu CUBRIC. Drwy gydol yr wythnos, cyfarfu’r mynychwyr ag ymchwilwyr a chlinigwyr blaenllaw sy’n gweithio ar draws geneteg, niwrowyddoniaeth, niwroleg a seiciatreg, gan gael cipolwg gwerthfawr ar yrfaoedd ymchwil a chlinigol.

Rhwydweithio a chydweithrediadau rhyngwladol

Yn ogystal â’r rhaglen wyddonol, roedd yr ysgol haf yn cynnwys gweithdai ar yrfaoedd gwyddonol a chymrodoriaethau academaidd, gan helpu cyfranogwyr i ystyried llwybrau yn y dyfodol mewn ymchwil a meysydd academaidd clinigol. Roedd sesiynau rhwydweithio anffurfiol, gan gynnwys y noson pitsa a phosteri boblogaidd, yn rhoi cyfleoedd i’r mynychwyr rannu eu gwaith eu hunain a chysylltu ag ymchwilwyr eraill sydd ar ddechrau eu gyrfa o’r Adran Meddygaeth Seicolegol a Niwrowyddorau Clinigol.

Fe wnaeth yr ysgol eleni dynnu sylw hefyd at gyrhaeddiad rhyngwladol ymchwil yr adran gyda mynychwyr yn ymuno o India, Japan, yr Unol Daleithiau a Sbaen. Ymhlith y mynychwyr roedd grŵp ymchwil o Nigeria, dan arweiniad yr Athro Taiwo Lateef Sheikh, sydd wedi cryfhau cysylltiadau ymhellach â chydweithwyr ymchwil byd-eang.

Canmolodd y cyfranogwyr ehangder y rhaglen a’r cyfleoedd a greodd ar gyfer rhwydweithio a chydweithio. Dywedodd un person ddaeth i’r digwyddiad: “Daeth y rhaglen â grŵp ysbrydoledig o ymchwilwyr a chlinigwyr ynghyd, a rhoddodd y cyfuniad o ddarlithoedd, teithiau o amgylch labordai a thrafodaethau ddealltwriaeth llawer ehangach i mi o ymchwil i anhwylderau’r ymennydd.

“Roedd y cyfleoedd rhwydweithio hefyd yn amhrisiadwy – roeddwn i wrth fy modd o allu cysylltu â gwahanol gydweithwyr o bob cwr o’r byd, ac nawr rydyn ni’n bwriadu mynychu cynadleddau rhyngwladol gyda’n gilydd!”

Rhaglen ofalus a threfnus

Tynnodd llawer o’r mynychwyr sylw at hygyrchedd yr ysgol haf, sy’n cynnig llety myfyrwyr am ddim i gyfranogwyr sy’n teithio o’r tu allan i Gaerdydd, yn amodol ar argaeledd. Nod y rhaglen ers tro yw cael gwared ar rwystrau i gyfranogiad ac annog ceisiadau gan ymchwilwyr ym mhob cam o’u gyrfa ac o bob cwr o’r byd.

Myfyriodd cyfranogwr arall ar effaith y cymorth hwn: “Diolch yn fawr am y cyfle hwn. Nid yn unig y darparodd yr ysgol haf hon lety, sy’n gymorth mawr yn enwedig i fyfyrwyr, ond roedd ganddi hefyd ddarlithoedd, gweithdai a chyfleoedd rhwydweithio a ddewiswyd yn ofalus iawn. Diolch unwaith eto am raglen mor feddylgar a threfnus.”

Gellir gweld effaith barhaol yr ysgol haf yng ngyrfaoedd llawer o gyn-fynychwyr. Mae cyfranogwyr blaenorol wedi mynd ymlaen i ymgymryd ag ymchwil ôl-raddedig, ymuno â thimau ymchwil Prifysgol Caerdydd a sefydlu cydweithrediadau newydd yn rhyngwladol. Mae’r rhaglen yn parhau i addysgu ac ysbrydoli’r genhedlaeth nesaf o ymchwilwyr a chlinigwyr, gan ddangos sut mae datblygiadau mewn ymchwil geneteg, niwrowyddoniaeth ac iechyd meddwl yn gwella ein dealltwriaeth o anhwylderau cymhleth yr ymennydd.

Daeth yr Athro George Kirov, arweinydd academaidd yr ysgol haf, i’r casgliad: “Mae ein hysgol haf yn parhau i ddod ag ymchwilwyr a chlinigwyr talentog ar ddechrau eu gyrfaoedd o ystod eang o gefndiroedd a disgyblaethau ynghyd. “Ein nod, yn ogystal â rhannu’r datblygiadau diweddaraf mewn ymchwil i anhwylderau’r ymennydd, yw ysbrydoli cyfranogwyr i ddilyn gyrfaoedd a fydd yn hyrwyddo ein dealltwriaeth a’n triniaeth o gyflyrau seiciatrig a niwrolegol.

Un o agweddau mwyaf gwerth chweil y rhaglen yw gweld yr effaith barhaol y mae’n ei chael ar y mynychwyr. Rydym yn falch o gefnogi’r genhedlaeth nesaf o ymchwilwyr a chlinigwyr sy’n gweithio i wella canlyniadau i bobl y mae anhwylderau’r ymennydd yn effeithio arnynt.

Ymgeisio am ysgol haf yn y dyfodol

Bydd cais am Ysgol Haf nesaf Ymchwil Anffafrio’r Ymennydd yn agor yn y gwanwyn 2027.

I gael rhagor o wybodaeth am raglenni ysgolion haf yn y dyfodol, ewch i wefan y Ganolfan Geneteg a Genomeg Niwroseiciatrig .

Oriel Ysgol Haf 2026

Detholiad o luniau a gymerwyd yn ystod rhaglen ysgol haf ac a rennir gan fynychwyr yr ysgol haf.

: Mae’r grŵp ymchwil o Nigeria yn cwrdd â’r Athro James Walters.

: Mae Dr Alex Evans yn arwain taith i’r lab ar gyfer y gwesteion.

: Cyflwyniadau posteri yn Adeilad Hadyn Ellis.

: Sesiwn posteri a rhwydweithio dros sleisen o bitsa.

: Mae Athro Taiwo Lateef Sheikh, athro Seiciatreg yn Prifysgol Ahmadu Bello, Nigeria, yn sgwrsio ag Athro James Walters, cyfarwyddwr Canolfan Geneteg a Genomig Seiciatreg Niwrolegol.